Skip Ribbon Commands
Skip to main content

Գլխավոր էջ



ABC Finance
Visitors Center
Legislation and Policy Database
Financial Institution Licensing Electronically
Ինչպես SOAP-ի միջոցով ստանալ փոխարժեքները Փոխարժեքի ստացում

Ճիշտ տառատեսակի պատկերման համար բեռնավորեք Arian AMU.ttf

ՀՀ Կենտրոնական բանկի մասին

Պատմություն

Դրամաշրջանառություն.Առաջին հիշատակումից մինչև XX դար.

 
 
Հայաստանի տարածքում հայտնաբերված ամենահին մետաղադրամները վերաբերում են Ք.ա. VI-V դարերին: Դրանք եզակի նմուշներով գտնված աքեմենյան, միլեթյան և աթենական արծաթե դրամներ են: Հայտնի է, որ դեռևս Ք.ա. IV դարում Հայաստանի Աքեմենյան սատրապներ Տիրիբազոսը և Օրոնթոսը իրենց դիմապատկերներով դրամներ էին հատում:
 
Մետաղադրամները Հայաստանում մեծ տարածում են գտել հելլենիստական դարաշրջանի (Ք.ա. IV դարի երկրորդ կես) սկզբից: Միջազգային առևտրի շնորհիվ Ալեքսանդր Մակեդոնացու (Ք.ա. 356- 323 թթ.) արծաթե դրամները Փոքր Ասիայից և Միջագետքից թափանցում էին հայկական շուկաներ:
Հելլենիստական ժամանակաշրջանին բնորոշ հայկական դրամների դիմերեսին, որպես կանոն, միապետի դիմապատկերն է, դարձերեսին` դիցաբանական խորհրդանշաններ և արքայի անունն ու տիտղոսը` հունարեն գրերով:
Ք.ա. III դարի երկրորդ կեսից Ծոփքի հայ արքաները` Արշամը, Քսերքսեսը, Աբդիսարեսը և այլք պղնձե մետաղադրամներ էին հատում, որոնք հայտնի են որպես ամենավաղ հայկական դրամներ:
 
Արտաշեսյան հարստության ժամանակաշրջանից (Ք.ա. 189 թ. - Ք.հ. 1 թ.) մեզ են հասել համեմատաբար մեծ թվով դրամներ: Հայկական դրամները միջազգային շրջանառություն են ունեցել Տիգրան Մեծի գահակալության տարիներին (Ք.ա. 95-55 թթ.): Դրանք հատվել են ինչպես Հայաստանում (Արտաշատ, Տիգրանակերտ), այնպես էլ Սիրիայում (Անտիոք, Դամասկոս):
 
Արշակունյաց հարստության (66-428 թթ.) դրամներ հայտնի չեն: Սկզբնական շրջանում Հայաստանում դրամաշրջանառությունը կատարվել է հարևան երկրների` հիմնականում Հռոմի կայսրության և Պարթևական թագավորության դրամներով: Ավելի ուշ շրջանառվել են նաև Սասանյան հարստության և Բյուզանդական կայսրության դրամները:
 
Արաբական խալիֆայության կողմից Հայաստանի նվաճումից  հետո դրամաշրջանառությունը կատարվել է Օմայանների տոհմի, իսկ ավելի ուշ` Աբբասյանների դրամներով: Արաբական խալիֆայության դրամներից Հայաստանում շրջանառվել են արծաթե դիրհեմներ, պղնձե ֆելսեր և սահմանափակ քանակով ոսկե դինարներ:
 
X դարի վերջից արծաթե դիրհեմներին  փոխարինում են բյուզանդական ոսկե դրամները, որոնք տարածաշրջանում կատարում են համաշխարհային դրամի դեր: Զուգահեռ շրջանառության մեջ սկսում են թափանցել նաև սելջուկ տիրակալների մետաղադրամները:
 
Բագրատունյաց հարստության (885-1045 թթ.) ժամանակաշրջանում դրամներ չեն հատվել, թեև հայտնի է Լոռվա Բագրատունիների ճյուղից սերված Կորիկե Բ արքայի (1048-1100 թթ.) պղնձե դրամը: Սա հայկական գրերով առաջին հայտնի մետաղադրամն է:
 
XI դ. վերջին Փոքր Հայքի և Ծոփքի տարածքում հիմնադրվում է Կիլիկյան Հայոց պետությունը (1080-1375 թթ.), որը ներառում է երկու ժամանակաշրջան` Մեծ իշխանապետության և թագավորության: Իշխանապետության շրջանի
(1080- 1198 թթ.) մետաղադրամները հայտնի են առանձին նմուշներով: Թագավորության շրջանի (1198 -1375 թթ.) մետաղադրամները բազմազան են և հասել են մեզ համեմատաբար մեծ քանակով: Կիլիկյան պետության թողարկումներից հայտնի են արծաթե, բիլոնե (համաձուլվածք` արծաթի ցածր պարունակությամբ), պղնձե և շատ սահմանափակ քանակով ոսկե դրամներ: Ոսկե դրամները կոչվել են դահեկան, արծաթե դրամները` դրամ, թագվորին, իսկ պղնձե դրամները` դանգ, քարտեզ, փող: Կիլիկյան դրամները բնորոշվում են հայերեն մակագրություններով և խաչի պատկերով. Հեթում Ա թագավորը (1226-1269 թթ.) դրվագել է նաև, այսպես կոչված, երկլեզվյան դրամներ (հայատառ և արաբատառ մակագրություններով): 
 
XIII դարի սկզբից Հայաստանի հյուսիսային և արևելյան շրջաններ են թափանցում վրաց թագավորների` հիմնականում պղնձե և սակավաթիվ քանակով` արծաթե դրամները: XIII դարի 30-ական թվականներից սկսած Հայաստանի դրամաշրջանառության մեջ երևում են մոնղոլական տիրակալների դրամները` արծաթե դիրհեմներն ու սակավաթիվ պղնձե ֆելսերը:
Հետագայում դրամաշրջանառությունը Հայաստանում սպասարկվում է թուրքական ծագման մահմեդական տոհմերի դրամներով:
 
XVI դարից սկսած Հայաստանում դրամաշրջանառությունը կատարվում է հիմնականում Իրանական շահերի դրամներով:
 
XVII դարում նկատվում է արևմտաևրոպական թալերների զանգվածային թափանցում Հայաստանի դրամաշրջանառության ոլորտ:
Մինչև XIX դարի սկիզբը Հայաստանի արևելյան մասում դրամաշրջանառության սպասարկումը կատարվում է պարսկական, իսկ արևմտյան մասում` թուրքական տիրակալների դրամներով:
 
Ռուսաստանի կայսրության կազմում ընդգրկվելուց հետո Հայաստանում սկսվում է դրամաշրջանառության նոր շրջան: Շրջանառության մեջ են մտնում Ռուսաստանի կայսրության դրամական թողարկումները, առաջին անգամ` թղթադրամները:   Փետրվարյան հեղաշրջումից հետո Հայաստանում սկսում են շրջանառել են նաև Ռուսաստանի Ժամանակավոր կառավարության թղթադրամները  
​​​
Previous

Հայաստանի Հանրապե- տության էլ. Կառավարում

Ֆինանսական Համակարգի Հաշտարարի Կայք

Ավանդների Հատուցումը Երաշխավորող Հիմնադրամ

Արմենիան Քարդ

Հայաստանի Ավտոապահո- վագրողների Բյուրո

ACRA Վարկային Բյուրո

Ազգային Հիփոթեքային Ընկերություն

Գերմանա Հայկական Հիմնադրամ

Բնակարան երիտա- սարդներին

Next