Skip Ribbon Commands
Skip to main content

Գլխավոր էջ

Ներածություն ՀաշվետվություններՈրակավորման վկայական ունեցող անձիքՊատժամիջոցներ



Visitors Center
Legislation and Policy Database
Financial Institution Licensing Electronically
Ինչպես SOAP-ի միջոցով ստանալ փոխարժեքները Փոխարժեքի ստացում

Ճիշտ տառատեսակի պատկերման համար բեռնավորեք Arian AMU.ttf

ՖԻՆԱՆՍԱԿԱՆ ՀԱՄԱԿԱՐԳ ԵՎ ՎԵՐԱՀՍԿՈՂՈՒԹՅՈՒՆ

Ներածություն

2006թ. հունվարի 1-ից ՀՀ կենտրոնական բանկը ստանձնել է Հայաստանի ֆինանսական հատվածի կարգավորումն ու վերահսկողությունը: Միասնական վերահսկողական մարմնի ստեղծման հիմնական դրդապատճառը ֆինանսական շուկայում ընդհանուր ռիսկերի վերահսկումն էր: Աշխարհում ֆինանսական համակարգի զարգացումներին բնորոշ են բանկային, ապահովագրական և արժեթղթերով գործունեությունների մերձեցման միտումները, ըստ որի վերահսկողությունից պահանջվում է համալիր կերպով դիտարկել ֆինանսական շուկայի զարգացման միտումները, գնահատել ֆինանսական շուկայի տարբեր հատվածներին բնորոշ ռիսկերը, դրանց ազդեցությունը ընդհանուր ֆինանսական համակարգի զարգացումների վրա: ՀՀ ֆինանասական շուկայի խոշորագույն մասնակիցն է բանկային համակարգը, որին բաժին է ընկնում ֆինանսական համակարգի ակտիվների մոտ 90%-ը: 2014 թվականի հունիսի 30-ի դրությամբ ՀՀ ֆինանսական շուկայի մասնակիցներիցն են ՝
  • 22 բանկեր, որից 21-ը` առևտրային` 497 մասնաճյուղերով, 1-ը` զարգացման (Համահայկական բանկ)
  • 33 վարկային կազմակերպություններ` 137 մասնաճյուղերով,
  • 9 ապահովագրական ընկերություններ և 2 ապահովագրական միջնորդներ (բրոքերներ),
  • ՀՀ արժեթղթերի շուկայի մասնակիցները, որոնք են՝ 8 ներդրումային ընկերություններ, ներդրումային ֆոնդերի 4 կառավարիչներ, Հայաստանի կենտրոնական դեպոզիտարիան, ՆԱՍԴԱՔ ՕԷՄԷՔՍ ԱՐՄԵՆԻԱ ԲԲԸ-ն և 21 առևտրային բանկերը,
  • 138 գրավատներ,
  • 203 արտարժույթի առք ու վաճառք իրականացնող փոխանակման կետեր (մասնաճյուղերը ներառված չեն), 
  • 6 դրամական փոխանցումներ իրականացնող  ընկերություն,
  • 3 վճարային գործիքներ և վճարահաշվարկային փաստաթղթերի պրոցեսինգ և քլիրինգ իրականացնող կազմակերպություն,
  • 16 հաշվետու թողարկողներ: 
 
30.06.2014 թվականի դրությամբ բանկային համակարգի
 
  • ընդհանուր ակտիվները կազմում են 2 տրլն 923 մլրդ դրամ,
  • ընդհանուր կապիտալը կազմում է 473 մլրդ դրամ,
  • ընդհանուր պարտավորությունները կազմում են 2 տրլն 450 մլրդ դրամ:
Բանկային համակարգի ակտիվների 61.1%-ը (կամ 1 տրլն 786 մլրդ դրամը) բաժին է ընկնում տնտեսությանը տրամադրած վարկերին (վարկերի 93.9%-ը բաժին է ընկնում «ստանդարտ» դասի վարկերին): Բանկերի պարտավորությունների 61.8%-ը (կամ 1 տրլն 538 մլրդ դրամը) կազմում են ֆիզիկական և իրավաբանական (բացառությամբ ֆինանսական կազմակերպությունների) անձանցից ներգրաված միջոցները: Բանկային համակարգի կապիտալի կազմում (փաստացի լրացված) կանոնադրական հիմնադրամի մեծությունը կազմում է 282.8 մլրդ դրամ: 30.06.2014 թվականի դրությամբ բանկային համակարգը ապահովել է 18.3 մլրդ դրամ զուտ շահույթ, շահութաբերությունը ըստ ակտիվների (ROA տարեկանացված) կազմել է 1.3%, շահութաբերությունը ըստ կապիտալի (ROE տարեկանացված)` 8.0%: ՀՀ բանկային համակարգում կենտրոնացվածությունը գնահատվում է ցածր. կենտրոնացվածության Հերֆինդալ-Հիրշմանի գործակիցը ՀՀ բանկային համակարգում 30.06.2014 թվականի դրությամբ ըստ ընդհանուր ակտիվների կազմում է 0.071, ըստ ընդհանուր պարտավորությունների` 0.073, ըստ ընդհանուր կապիտալի` 0.063:  
 
Բանկային վերահսկողությունն իրականացնում է Ֆինանսական վերահսկողութան վարչությունը, որը ՀՀ կենտրոնական բանկի առանձին ստորաբաժանում է: Բանկային համակարգի կարգավորման մեթոդաբանական և զարգացման խնդիրների հետ կապված աշխատանքների պատասխանատվությունը դրված է Ֆինանսական համակարգի կայունության և զարգացման, Ֆինանսական համակարգի կարգավորման և Իրավաբանական վարչությունների վրա, որոնք նույնպես ՀՀ ԿԲ կառուցվածքային ինքնուրույն ստորաբաժանումներ են: ԿԲ-ում ստեղծված է Լիցենզավորման և վերահսկողության հանձնաժողով, որի նպատակն է քննարկել այս բնագավառում ծագած խնդիրները և հանդես գալ համապատասխան առաջարկություններով: Լիցենզավորման և վերահսկողության հանձնաժողովի կազմում են ԿԲ նախագահը, ԿԲ նախագահի տեղակալը, Ֆինանսական վերահսկողության, Ֆինանսական համակարգի կայունության և զարգացման, Ֆինանսական համակարգի կարգավորման, Իրավաբանական վարչությունների պետերը: Բանկային վերահսկողությունն իրականացվում է տեղերում ստուգումների /on-site/ և ամենօրյա հեռակա վերահսկողության /off-site/ միջոցով: Տեղերում ստուգումները կարող են լինել ինչպես համալիր, ներառելով բանկի գործունեության բոլոր ոլորտները, այնպես էլ նպատակային` ուղղված կոնկրետ ոլորտի ստուգմանը: Տեղերում ստուգումները կազմակերպվում են պարբերաբար կազմվող տարեկան ծրագրերի հիման վրա:
 
30.06.2014 թվականի դրությամբ վարկային համակարգի
 
  • ընդհանուր ակտիվները կազմում են 242 մլրդ դրամ,
  • ընդհանուր պարտավորությունները կազմում են 146 մլրդ դրամ,
  • ընդհանուր կապիտալը կազմում է 96 մլրդ դրամ:
30.06.2014 թվականի դրությամբ ապահովագրական համակարգի
 
  • ընդհանուր ակտիվները կազմում են 46 մլրդ դրամ,
  • ընդհանուր պարտավորությունները կազմում են 29 մլրդ դրամ,
  • ընդհանուր կապիտալը կազմում է 17 մլրդ դրամ:
30.06.2014 թվականի դրությամբ ներդրումային համակարգի
 
  • ընդհանուր ակտիվները կազմում են 29 մլրդ դրամ,
  • ընդհանուր պարտավորությունները կազմում են 24 մլրդ դրամ,
  • ընդհանուր կապիտալը կազմում է 5 մլրդ դրամ:
30.06.2014 թվականի դրությամբ գրավատների
 
  • ընդհանուր ակտիվները կազմում են 11 մլրդ դրամ,
  • ընդհանուր պարտավորությունները կազմում են 9 մլրդ դրամ,
  • սեփական կապիտալը կազմում է 2 մլրդ դրամ:
2014 թվականի առաջին կիսամյակի ընթացքում 267 (առանց մասնաճյուղերի` 203) փոխանակման կետերում իրականացվել է`
  • 201.2 մլն ԱՄՆ դոլարի առք և 198.6 մլն ԱՄՆ դոլարի վաճառք,
  • 20.8 մլն Եվրոյի առք և 20.7 մլն Եվրոյի վաճառք,

 

 

Previous

Հայաստանի Հանրապե- տության էլ. Կառավարում

Ֆինանսական Համակարգի Հաշտարարի Կայք

Ավանդների Հատուցումը Երաշխավորող Հիմնադրամ

Արմենիան Քարդ

Հայաստանի Ավտոապահո- վագրողների Բյուրո

ACRA Վարկային Բյուրո

Ազգային Հիփոթեքային Ընկերություն

Գերմանա Հայկական Հիմնադրամ

Բնակարան երիտա- սարդներին

Next