Skip Ribbon Commands
Skip to main content

Գլխավոր էջ




Visitors Center
Legislation and Policy Database
Financial Institution Licensing Electronically
Ինչպես SOAP-ի միջոցով ստանալ փոխարժեքները Փոխարժեքի ստացում

Ճիշտ տառատեսակի պատկերման համար բեռնավորեք Arian AMU.ttf

ՀՀ կենտրոնական բանկի մասին

Պատմություն

Հայաստանի ֆինանսավարկային համակարգի զարգացումները

 
1991թ. սեպտեմբերի 21-ին համաժողովրդական հանրաքվեի արդյունքներով Հայաստանը հռչակվում է անկախ հանրապետություն:
1991թ. դեկտեմբերին ՀՀ պետական բանկի վրա են դրվում նորանկախ Հայաստանի Հանրապետության ազգային բանկի գործառույթները:
1993թ. ապրիլի 27-ին ընդունվում է «Հայաստանի Հանրապետության կենտրոնական բանկի մասին» ՀՀ օրենքը, որով Ազգային բանկը վերանվանվում է ՀՀ կենտրոնական բանկ: Այն ղեկավարում է Իսահակ Իսահակյանը, որը պետական բանկը կառավարում էր 1986 թվականից: 
1993թ. հուլիսի 26-ին ՌԴ ԿԲ-ն Ռուսաստանի տարածքում շրջանառության մեջ է դնում 1993 թ. թողարկված նմուշի ռուբլին: Փաստորեն, Ռուսաստանը դուրս է գալիս խորհրդային ռուբլու գոտուց` մյուս հանրապետություններին թողնելով քայքայված ֆինանսական համակարգ: Թեև 1993թ. սեպտեմբերին նախկին Խորհրդային Միության մի շարք հանրապետությունների և Ռուսաստանի Դաշնության միջև ստորագրվում է համաձայնագիր` միասնական ռուբլու գոտի ստեղծելու վերաբերյալ, իսկ Ռուսաստանի և Հայաստանի միջև ստորագրվում է երկկողմանի համաձայնագիր, սակայն դրանք չեն իրագործվում: 1993 թ. հոկտեմբերին Թուրքմենստանը, իսկ նոյեմբերի 12-13-ին Ուզբեկստանը և Ղազախստանը շրջանառության մեջ են դնում իրենց ազգային արժույթները: Հայաստանը միակն էր, որ պահպանում էր խորհրդային ռուբլու շրջանառությունը, և երկիրը հայտնվում է ռուբլիների անկանխատեսելի ներհոսքի վտանգի առջև: Միաժամանակ, Հայաստանը գտնվում էր շրջափակման, էներգետիկ ճգնաժամի մեջ, ռազմական գործողություններ էին սկսվել Լեռնային Ղարաբաղում, տնտեսությունը մտել էր գերգնաճի շրջան: 
Հայաստանը մնում է առանց ընտրության հնարավորության: Դրամաշրջանառության կարգավորման համալիր միջոցառումներ մշակելու և իրականաց­նելու նպատակով ՀՀ Գերագույն Խորհրդի որոշմամբ հոկտեմբերի 13-ին ստեղծվում է Հայաստանի Հանրապետության դրամաշրջանառության կարգավորման պետական հանձնաժողով` ՀՀ Գերագույն Խորհրդի ֆինանսավար­կային և բյուջետային հարցերի հանձնաժողովի նախագահ Տիգրան Սարգսյանի, ՀՀ կենտրոնական բանկի նախագահ Իսահակ Իսահակյանի,
ՀՀ ֆինանսների նախարար Լևոն Բարխու­դարյանի համանախագահությամբ, որի վրա է դրվում իրավիճա­կային որոշումներ ընդունելու պատասխանատվությունը: Հանձնաժողովը մինչև նոյեմբերի 22-ը ընդու­նում է 20-ից ավելի կարևորագույն որոշումներ: Հայաստանի Հանրապետության դրամաշրջանառության կարգավորման պետական հանձնաժողովի 19.11.93 թ. թիվ 15 որոշմամբ ՀՀ տարածքում շրջանառության մեջ է դրվում ազգային արժույթը` դրամը:
Դրամափոխությունից հետո լրագրողների հետ առաջին հանդիպման ժամանակ Կենտրոնական բանկի նախագահ Ի. Իսահակյանը հայտարարում է, որ Կենտրոնական բանկը որդեգրելու է կոշտ և զուսպ քաղաքականություն, և որ դրամի կայունացման ֆոնդն այսուհետև ամբողջությամբ լինելու է Կենտրոնական բանկում: Նշենք, որ սկզբնական շրջանում Կենտրոնական բանկի ոսկու և արտարժույթի պահուստները կազմում էին ընդամենը 500 հազար ԱՄՆ դոլար:
1994թ. Կենտրոնական բանկի նախագահ է նշանակվում Բագրատ Ասատրյանը և պաշտոնավարում մինչև 1998 թ.:
1994թ. ՀՀ կենտրոնական բանկն առաջին անգամ մշակում է դրամավարկային քաղաքականության ծրագիր:
1994 թ . հունվարին արձանագրվում է դրամանենգության առաջին փաստը: Դրամանենգը 10 դրամանոց թղթադրամը վերածել էր 100-ի` ավելացնելով մեկ զրո:
1995թ. հուլիսի 27-ին հիմնվում է Հայաստանի բանկերի ասոցիացիան, որի նախագահ է ընտրվում Տիգրան Սարգսյանը: Ասոցիացիայի նպատակն էր` լոբբիստական գործունեությամբ պաշտպանել անդամակցող բանկերի շահերը: Այժմ այդ կառույցը կոչվում է Հայաստանի բանկերի միություն: 
1996 թվականին ՀՀ Ազգային Ժողովն ընդունել է ՀՀ բանկային համակարգում ձևավորված հարաբերությունները կարգավորող հիմնական` «ՀՀ կենտրոնական բանկի մասին», «Բանկերի և բանկային գործունեության մասին» ՀՀ նոր օրենք­նե­րը, ինչպես նաև «Բանկերի սնան­կացման մասին», «Բանկային գաղտնիքի մասին» ՀՀ օրենքները:
«ՀՀ կենտրոնական բանկի մասին» ՀՀ օրենքով ամրագրված Կենտրո­նա­կան բանկի հիմնական խնդիրը ՀՀ-ում գների կայունության ապա­հո­վումն է, որի իրագործման նպատակով Կենտրոնական բանկը մշակում, հաստատում և իրականացնում է դրամավարկա­յին քաղ­ա­քա­կանության ծրագիրը:
Կենտրոնական բանկի խնդիրներն են`  
  • Հայաստանի Հանրապետության ֆինանսական համակարգի կայունության և բնականոն գործունեության ապահովումը, այդ թվում` Հայաստանի Հանրապետության բանկային համակարգի կայունության, իրացվելիության, վճարունակության և բնականոն գործունեության համար անհրաժեշտ պայմաններ ապահովելը.
  • գործուն վճարահաշվարկային համակարգ ստեղծելն ու զարգացնելը.
  • Հայաստանի Հանրապետության արժույթի թողարկումը, դրամաշրջանառության կազմակերպումը և կարգավորումը.
  • արժեթղթերում ներդրողների պաշտպանության, շուկայում արժեթղթերի արդար գնագոյացման համակարգի ձևավորման ու պահպանման, արժեթղթերի արդար, թափանցիկ և վստահելի շուկայի կանոնակարգված և բնականոն գործունեության և զարգացման համար անհրաժեշտ պայմանների ապահովումը.
  • ֆինանսական համակարգում սպառողների իրավունքների և օրինական շահերի պաշտպանության համար անհրաժեշտ պայմանների ապահովումը:
 
1998 թ . մարտին Կենտրոնական բանկի նախագահ է նշանակվում Տիգրան Սարգսյանը և պաշտոնավարում մինչև 2008 թ. ապրիլը:     
2002-2003 թթ . նշանավորվում են բանկային օրենսդրության մեջ կատարված էական փոփոխություններով և նորամուծու­թյուն­ներով: Մասնավորապես,  2002թ. մայիսի 29-ին ընդունվում է "Վարկային կազմակերպությունների մասին" ՀՀ օրենքը, որով Հայաստանի Հանրապետության տարածքում վարկային կազմակերպությունների լիցենզավորման և վերահսկողության բացառիկ իրավասությունը վերապահվում է Կենտրոնական բանկին:
2002թ. փոփոխություններ և լրացում­ներ են կատարվում «Հայաստանի Հանրապետության կենտրոնա­կան բանկի մասին» և «Բանկերի և բանկային գործունեության մասին» ՀՀ օրենքներում: Փոփոխու­թյունների արդյունքում ընդլայնվում են Կենտրոնական բանկի խորհրդի լիազորությունները` նպատակ ունենալով կանխարգելել ՀՀ տարածքում հանցավոր ճանա­պար­հով ձեռք բերված միջոցների շրջանառությունը բանկերում և վարկային կազմակերպություններում: Կատարված օրենսդրական փոփոխությունների պահանջներին համահունչ` Կենտրոնական բանկի նախաձեռնությամբ մշակվում են համապատասխան նորմա­տիվ իրավական ակտեր, որոնց արդյունքում կարգավորվում են Հայաստանի Հանրապետության տարածքում գործող բանկերում, օտարերկրյա բանկերի մասնաճյուղերում և վարկային կազմակեր­պու­թյուններում հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված միջոցնե­րի շրջանառության և տեռորիզմի ֆինանսավորման կանխարգել­մանն ուղղված` բանկերի և վարկային կազմակերպությունների կողմից իրականացվող պարտադիր միջոցառումներն ու ընթացակարգերը:
2002թ. փոփոխություններ են կատարվում «Լիցենզավորման մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքում: Լիցենզավորման ենթակա գործունեության տեսակների շարքը համալրվում է վարկային կազմակերպությունների գործունե­ու­թյամբ, դրամական (փողային) փոխանցումների, վճարահաշվար­կային փաստաթղթերի քլիրինգային հաշվարկների, քարտային վճարումների պրոցեսինգի իրականացման, վճարային քարտերի և այլ փաստաթղթերի թողարկման և իրացման հետ կապված գործունեությամբ: Գործունեության վերոնշյալ տեսակները լիցենզավորող և վերահսկող մարմինը Կենտրոնական բանկն է:
2004թ. ընդունվում են մի շարք նոր օրենքներ. սեպտեմբերի 28-ին` «Ինկասացիայի մասին», նոյեմբերի 24-ին` «Վճարահաշվար­կային համակարգերի և վճարահաշվարկային կազմակերպություն­ների մասին», «Արժութային կարգավորման և արժութային վերահսկո­ղության մասին», «Ֆիզիկական անձանց բանկային ավանդների հատուցման երաշխավորման մասին», դեկտեմբերի 14-ին` «Հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամ­ուտ­ների օրինականացման և ահաբեկչության ֆինանսավորման դեմ պայքարի մասին» ՀՀ օրենքները: 
2005թ. ՀՀ-ում ներդրվում է ֆինանսական կարգավորման և վերահսկողության միասնական համակարգ, որով ֆինանսական համակարգի բոլոր մասնակիցների գործունեության կարգավորման և վերահսկողության գործառույթը վերապահվում է ՀՀ ԿԲ-ին: 
Բանկային օրենսդրության փոփոխությունների փաթեթով բանկային համակարգում, ինչպես նաև ֆինանսական մյուս հաստատություններում` ապահովագրական և ներդրումային ընկերություններում ներդրվում է կորպորատիվ կառավարման համակարգը:  
Բանկերի գործունեությունը հասարակության համար ավելի մատչելի դարձնելու համար ընդլայնվում է բանկերի կողմից հրապարակման ենթակա տեղեկությունների ծավալը: Բանկերի գործունեությունն ավելի թափանցիկ է դարձվում նաև բաժնետերերի համար:
Արժութային օրենսդրությունում ընդլայնվում է այն գնանշումների շրջանակը, որոնք պետք է կատարվեն բացառապես հայկական դրամով, սահմանվում են այն վայրերը, որտեղ թույլատրվում է իրականացնել արտարժույթի առուվաճառքը, հստակեցվում են արտարժույթի առուվաճառքին մասնակցող սուբյեկտների լիազորությունների սահմանները, խստացվում արժութային օրենսդրության խախտման համար պատասխանատվությունը: 
2006թ. օրենսդրությամբ ամրապնդվում են դրամավարկային քաղաքականության նոր` գնաճի նպատակադրման ռազմավարությանն անցման իրավական հիմքերը և ըստ այդմ սահմանվում են նոր դրույթներ` ՀՀ ԿԲ գործունեությունն ավելի թափանցիկ դարձնելու համար: 
Արժեթղթերի շուկայի զարգացմանն են ուղղվում ոչ փաստաթղթային արժեթղթերի նկատմամբ գրավի իրավունքի ծագման, դրա պահի հստակեցման վերաբերյալ օրենսդրական փոփոխությունները:
2007թ. բանկային գործունեությունը կարգավորող օրենքներում կատարված փոփոխություններով ամրագրվում է քրեական հետապնդում իրականացնող մարմիններին բանկերի կողմից հաճախորդների վերաբերյալ բանկային գաղտնիք կազմող տեղեկություններ տրամադրելու փաստի վերաբերյալ գաղտնիության ապահովումը: 
2007թ. ապրիլին ընդունվում է «Ապահովագրության և ապահովագրական գործունեության մասին» ՀՀ օրենքը, որը մշակվել է Եվրոմիության օրենսդրության հիման վրա: Դրանով տարանջատվել են ապահովագրության դասերը և ենթադասերը, լիցենզավորման բովանդակությունը համապատասխանեցվել է ԵՄ պահանջներին, ապահովագրական միջնորդության կարգավորումը համապատասխանեցվել է ԵՄ դիրեկտիվներին:
Հոկտեմբերին ընդունվում է «Արժեթղթերի շուկայի մասին» ՀՀ օրենքն, որը նախատեսում է արժեթղթերի շուկայի առավել ճկուն և արդյունավետ կարգավորում: Նոր օրենքը հիմնված է եվրոպական մոդելի վրա: Օրենքը խթանում է ներդրումային բանկային գործի զարգացումը` թույլ տալով առևտրային բանկերին և վարկային կազմակերպություններին արժեթղթերի շուկայում մատուցել ներդրումային ծառայություններ` առանց լրացուցիչ լիցենզիայի: 
2007թ. օրենսդրորեն ամրագրվում է նաև, որ ՀՀ կենտրոնական բանկը ոչ թե սահմանում, այլ հրապարակում է արժութային շուկաներում ձևավորված միջին փոխարժեքը:
2008թ . հունիսին Կենտրոնական բանկի նախագահ է նշանակվում Արթուր Ջավադյանը:
2008թ. Կենտրոնական բանկը շարունակում է ՀՀ ֆինանսական համակարգի գործունեությանն առնչվող օրենսդրական մի շարք բարեփոխումների իրականացումը: 
ՀՀ Ազգային ժողովն ընդունում է արժեթղթերի երկրորդային շուկայի, ինչպես նաև հիփոթեքային արժեթղթերի շուկայի զարգացմանը նպաստող օրենքների փաթեթ, մասնավորապես` «Ապահովված հիփոթեքային պարտատոմսերի մասին» ՀՀ օրենքը և «Ակտիվների արժեթղթավորման և ակտիվներով ապահովված արժեթղթերի մասին» ՀՀ օրենքը:
Նույն թվականին ընդունվում է նաև մեկ այլ` ֆինանսական համակարգում սպառողների շահերի պաշտպանությանն ուղղված օրենքների փաթեթ` «Բանկային ավանդների ներգրավման մասին», «Սպառողական կրեդիտավորման մասին», «Ֆինանսական համակարգի հաշտարարի մասին» ՀՀ օրենքները:
Նույն թվականին ընդունվում է նաև մեկ այլ` ֆինանսական համակարգում սպառողների շահերի պաշտպանությանն ուղղված օրենքների փաթեթ` «Բանկային ավանդների ներգրավման մասին», «Սպառողական կրեդիտավորման մասին», «Ֆինանսական համակարգի հաշտարարի մասին» ՀՀ օրենքները:
ՀՀ ֆինանսական համակարգի կարգավորմանն էին ուղղված ՀՀ կենտրոնական բանկի կողմից մշակված «Վարկային տեղեկատվության շրջանառության և վարկային բյուրոների գործունեության մասին», «Փողերի լվացման և ահաբեկչության ֆինանսավորման դեմ պայքարի մասին», «Հաշվապահական հաշվառման մասին» ՀՀ օրենքում լրացումներ և փոփոխություններ կատարելու մասին, «Համահայկական բանկի մասին» ՀՀ օրենքները:  
2009թ. մի շարք փոփոխություններ են կատարվում «Արժութային կարգավորման և արժութային վերահuկողության մաuին» ՀՀ օրենքում, վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ և ՀՀ քրեական օրենսգրքերում: Այդ փոփոխությունների արդյունքում խստացվում են արժութային օրենսդրության խախտումների դեպքում կիրառվող պատասխանատվության միջոցները:
2010թ. ընդունվում է «Ավտոտրանսպորտային միջոցների օգտագործումից բխող պատասխանատվության պարտադիր ապահովագրության մասինե ՀՀ օրենքը: Օրենքի հիմնական նպատակը ավտոտրանսպորտային միջոցների օգտագործման հետևանքով տուժած անձանց շահերի պաշտպանությունն է, մասնավորապես` նրանց պատճառված վնասի հատուցումն ապահովող արդյունավետ մեխանիզմների սահմանման միջոցով:
Փոփոխություններ և լրացումներ են կատարվում «Ֆիզիկական անձանց բանկային ավանդների հատուցումը երաշխավորելու մասին» ՀՀ օրենքում, որի նպատակը հայաստանյան բանկերի նկատմամբ հանրության վստահության ամրապնդումն է և ավանդատուների շահերի պաշտպանությունը: Երաշխավորված ավանդի չափերը կրկնապատկվում են` ֆիզիկական անձանց դրամային բանկային ավանդները երաշխավորվում են 4 000 000 ՀՀ դրամի չափով, իսկ արտարժութային ավանդները` 2 000 000 ՀՀ դրամի չափով: 
Փոփոխություններ են կատարվում «Բաժնետիրական ընկերությունների մասին», «Բանկերի և բանկային գործունեության մասին», «Ներդրումային ֆոնդերի մասին» ՀՀ օրենքներում և դրանց ընդունմամբ պայմանավորված` այլ օրենքներում ևս կատարվում են համապատասխան փոփոխություններ:
2011 թ. ՀՀ ազգային ժողովի կողմից ընդունվել են ՀՀ կենտրոնական բանկի նախաձեռնած` «Եկամտահարկի մասին» ՀՀ օրենքում լրացումներ կատարելու մասին և «ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքում փոփոխություններ կատարելու մասին» ՀՀ օրենքները: Օրենքների նպատակն է լուծել գրավի առարկա գույքի բռնագանձման ժամանակ առաջացող հարկային և իրավական խնդիրները:
Լրացումներ և փոփոխություններ են կատարվել «Սնանկության մասին», «Դատական ակտերի հարկադիր կատարման մասին» ՀՀ օրենքներում: 
2012 թ. փոփոխություններ ու լրացումներ են կատարվել «Կուտակային կենսաթոշակների մասինե, «Ներդրումային ֆոնդերի մասին», «Արժեթղթերի շուկայի մասին», «Բանկերի և բանկային գործունեության մասին», «Ֆիզիկական անձանց բանկային ավանդների հատուցումը երաշխավորելու մասինե, «Գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման մասինե, «Շահութահարկի մասին», «Եկամտային հարկի և պարտադիր կուտակային վճարի անձնավորված հաշվառման մասին» շարադրվել է նոր խմբագրությամբ, «Պետական տուրքի մասին», «Ավելացված արժեքի հարկի մասին», «Եկամտային հարկի մասին», «Սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունների մասին» ՀՀ օրենքներում և Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական օրենսգրքում: 
2013 թ. փոփոխություններ ու լրացումներ են կատարվել «Կուտակային կենսաթոշակների մասին», «Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ», «Լիցենզավորման մասին», «Ապահովագրության և ապահովագրական գործունեության մասին», «ՀՀ աշխատանքային օրենսգրքում», «ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքում», «Պետական կենսաթոշակների մասին», «Հանրային ծառայությունների համարանիշի մասին», «Ավտոտրանսպորտային միջոցների օգտագործումից բխող պատասխանատվության պարտադիր ապահովագրության մասին», «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքներում: 
2014 թ. փոփոխություններ ու լրացումներ են կատարվել «Բանկերի և բանկային գործունեության մասին», «Ներդրումային ֆոնդերի մասին», «Կուտակային կենսաթոշակների մասին», «Ապահովագրության և ապահովագրական գործունեության մասին», «Փողերի լվացման և ահաբեկչության ֆինանսավորման դեմ պայքարի մասին», «Բանկային գաղտնիքի մասին», «Նվազագույն ամսական աշխատավարձի մասին» ՀՀ օրենքներում, «ՀՀ Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ» օրենսգրքում:
2014 թ. հունիսին Արթուր Ջավադյանը վերանշանակվել է ՀՀ կենտրոնական բանկի նախագահ:
 
1991թ. դեկտեմբերին ՀՀ տարածքում գործել են 39 առևտրային բանկեր:
1992թ. դեկտեմբերին գործել են 51 առևտրային բանկեր:
 
1993թ. դեկտեմբերին գործել են 58 առևտրային բանկեր, 62 գրավատուն և 7 ապահովագրական ընկերություններ: Առևտրային բանկերի ընդհանուր կապիտալը կազմել է 283 հազար դրամ: 
 
1994թ. դեկտեմբերին գործել են 51 առևտրային բանկեր և 18 գրավատուն: Առևտրային բանկերի ընդհանուր կապիտալը կազմել է ավելի քան 3 մլրդ 545 մլն դրամ: 
 
1995թ. դեկտեմբերին բանկերի թիվը կրճատվել է մինչև 35: Ընդհանուր կապիտալը կազմել է 7 մլրդ 263.9 մլն դրամ: 
1996թ. դեկտեմբերին գործել են 34 առևտրային բանկեր: Ընդհանուր կապիտալը կազմել է 10 մլրդ 673.8 մլն դրամ, իսկ փաստացի համալրված կանոնադրական կապիտալը` 8 մլրդ 765.2 մլն դրամ: Ոչ ռեզիդենտ մասը կազմել է 3 մլրդ 617.3 մլն դրամ:
 
1997թ. դեկտեմբերին գործել են 31 առևտրային բանկեր` 15 մլրդ 732.1 մլն դրամ ընդհանուր կապիտալով: Փաստացի համալրված կանոնադրական կապիտալը կազմել է 13 մլրդ 700.4 մլն դրամ, ոչ ռեզիդենտ մասը` 5 մլրդ 257.7 մլն դրամ:
 
1998թ. դեկտեմբերին գործել են 30 առևտրային բանկեր: Ընդհանուր կապիտալը` 26 մլրդ 374.5 մլն դրամ, փաստացի համալրված կանոնադրական կապիտալը` 18 մլրդ 802.7 մլն դրամ: Ոչ ռեզիդենտ մասը կազմել է 7 մլն 884.9 մլն դրամ: 
 
1999թ. դեկտեմբերին գործել են 31 առևտրային բանկեր: Ընդհանուր կապիտալը` 33 մլրդ 96 մլն դրամ, փաստացի համալրված կանոնադրական կապիտալը` 22 մլրդ 841,2 մլն դրամ: Ոչ ռեզիդենտ մասը կազմել է 10 մլրդ 293.3 մլն դրամ:
 
2000թ. դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ ՀՀ-ում գործել են 31 առևտրային բանկեր` 178 մասնաճյուղերով: Ընդհանուր կապիտալը` 33 մլրդ 615.8 մլն դրամ, փաստացի համալրված կանոնադրական կապիտալը` 29 մլրդ 547.5 մլն դրամ: Ոչ ռեզիդենտ մասը կազմել է 12 մլրդ 555.4 մլն դրամ:
 
2001թ. դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ ՀՀ-ում գործել են 30 առևտրային բանկեր` 240 մասնաճյուղերով: Բանկերից 8-ը գործել են հատուկ վերահսկողության դաշտում: Ընդհանուր վերահսկողության դաշտում գործող 22 բանկերի ընդհանուր կապիտալը տարվա վերջի դրությամբ կազմել է 34 մլրդ 718,6 մլն դրամ, փաստացի համալրված կանոնադրական կապիտալը` 28 մլրդ 910.6 մլն դրամ: Ոչ ռեզիդենտ մասը կազմել է 16 մլրդ 194.6 մլն դրամ:
 
2002թ. դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ ՀՀ-ում գործել են 25 առևտրային բանկեր` 231 մասնաճյուղերով: Բանկերից 5-ը գործել են հատուկ վերահսկողության դաշտում: Ընդհանուր վերահսկողության դաշտում գործող 20 բանկի ընդհանուր կապիտալը տարվա վերջի դրությամբ կազմել է 42 մլրդ 146.6 մլն դրամ, փաստացի համալրված կանոնադրական կապիտալը` 32 մլրդ 735.9 մլն դրամ: Ոչ ռեզիդենտ մասը կազմել է 16 մլրդ 898.3 մլն դրամ:
 
2003թ. դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ ՀՀ-ում գործել են 20 առևտրային բանկեր` 232 մասնաճյուղերով: Բանկերից 1-ը գործել է հատուկ վերահսկողության դաշտում: Ընդհանուր վերահսկողության դաշտում գործող 19 բանկերի ընդհանուր կապիտալը կազմել է 50 մլրդ 113.3 մլն դրամ, փաստացի համալրված կանոնադրական կապիտալը` 36 մլրդ 769 մլն դրամ: Ոչ ռեզիդենտ մասը կազմել է 17 մլրդ 65.2 մլն դրամ:
 
2004թ. դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ ՀՀ-ում գործել են 20 առևտրային բանկեր` 233 մասնաճյուղերով: Բանկերի ընդհանուր կապիտալը կազմել է 64 մլրդ 735.3 մլն դրամ, փաստացի համալրված կանոնադրական կապիտալը` 40 մլրդ 135 մլն դրամ: Ոչ ռեզիդենտ մասը կազմել է 20 մլրդ 988.5 մլն դրամ: 
 
2005թ. դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ ՀՀ-ում գործել են 21 առևտրային բանկեր` 267 մասնաճյուղերով, որոնց բաժին է ընկել ֆինանսական համակարգի ակտիվների մոտ 95%-ը: Բանկերի ընդհանուր կապիտալը կազմել է 94 մլրդ 761 մլն դրամ, փաստացի համալրված կանոնադրական կապիտալը` 60 մլրդ 928 մլն դրամ: Ոչ ռեզիդենտ մասը կազմել է 30 մլրդ 757 մլն դրամ:
Վերջին տարիներին գնաճի նպատակադրման ռազմավարության ընդու­նու­մը լայն տարածում է գտել ինչպես զարգացած, այնպես էլ զարգացող երկրներում: ԱՊՀ պետություններում առաջինը ՀՀ կենտրոնական բանկն է անցել գնաճի նպատակադրման քաղաքականության (2006 թ. հունվարի 1-ից), ըստ որի` դրամավարկային քաղաքականության առաջնային նպատակի` ցածր և կայուն գնաճի ապահովումն իրականացվում է ոչ միայն հետևելով փողի զանգվածին, այլև այլ գործոնների: Գնաճի նպատակադրման ռազմավարություն ընդունելիս հիմնական գործիքը վերաֆինանսավորման (ռեպո) տոկոսադրույքն է, որն ամեն ամիս սահմանում է ԿԲ խորհուրդը: 
 
2006թ-ից ՀՀ կենտրոնական բանկին են փոխանցվել նաև Հայաստանի ֆինանսական հատվածի կարգավորման ու վերահսկողության գործառույթները: Միավորված համակարգի ներդրման հիմնական նպատակը միասնական, անկախ և արդյունավետ համախմբված վերահսկողության և կարգավորման համակարգի ստեղծումն էր, ֆինանսական համակարգի կայունության և բնականոն գործունեության ապահովումը, ինչպես նաև ֆինանսական ծառայությունների (բանկային, ապահովագրական, արժեթղթային գործառնություններ) սպառողների իրավունքների և օրինական շահերի պաշտպանությունը:
     2006 թ. դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ ՀՀ-ում գործել են.
  • 21 առևտրային բանկեր (299 մասնաճյուղերով), որոնց բաժին է ընկել ֆինանսական համակարգի ակտիվների մոտ 94%-ը:
 
    Բանկերի. 
  • ընդհանուր կապիտալը կազմել է 120.3 մլրդ դրամ,
  • ընդհանուր ակտիվները` 524.6 մլրդ դրամ,
  • ընդհանուր պարտավորությունները` 404.3 մլրդ դրամ,
  • փաստացի համալրված կանոնադրական կապիտալը` 80.1 մլրդ դրամ,
  • ոչ ռեզիդենտների մասնաբաժինը` 35.7 մլրդ դրամ:
  
  • 17 վարկային կազմակերպություններ` 10 մասնաճյուղերով,
  • 15 ապահովագրական ընկերություններ և 6 ապահովագրական բրոքերային ընկերություններ,
  • 64 գրավատուն,
  • արտարժույթի առք ու վաճառք իրականացնող 288 փոխանակման կետեր (ներառյալ` մասնաճյուղերը),    
  • արժութային դիլերի գործունեությամբ զբաղվող 7 իրավաբանական անձինք,
  • դրամական փոխանցումներ իրականացնող 3 ընկերություն ("Հայփոստ" և "Արմենիան Էքսպրես" ՓԲԸ-ներ, "Դեպի տուն" ՍՊԸ), ինչպես նաև վճարային գործիքներ և վճարահաշվար­կային փաստաթղթերի պրոցեսինգ և քլիրինգ իրականացնող 1 կազմակերպություն ("Արմենիան Քարդ" ՓԲԸ),
  • ՀՀ արժեթղթերի շուկայի մասնակիցներ` բրոքերային գործունեության լիցենզիա ստացած 20 մասնագիտացված անձինք (ընդ որում` դրանցից 6-ը, բացի բրոքերային գործունեության լիցենզիայից, ունեցել են նաև հավատարմագրային կառավարման գործունեության լիցենզիա, իսկ 1-ը` նաև պահառուի լիցենզիա) և 2 ինքնակարգավորվող կազմակերպություններ ("Հայաստանի կենտրոնական դեպոզիտարիա", արտարժույթի ու արժեթղթերի առք ու վաճառքի սակարկություններ կազմակերպող "Հայաստանի ֆոնդային բորսա"):
     2007 թ. դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ ՀՀ-ում գործել են.
  • 22 առևտրային բանկեր` 347 մասնաճյուղերով, որոնց բաժին է ընկել ֆինանսական համակարգի ակտիվների մոտ 92%-ը:
    Բանկերի.
  • ընդհանուր կապիտալը կազմել է 171.6 մլրդ դրամ,
  • ընդհանուր ակտիվները` 764.5 մլրդ դրամ,
  •  ընդհանուր պարտավորությունները` 592.9 մլրդ դրամ,
  • փաստացի համալրված կանոնադրական կապիտալը` 116.5 մլրդ դրամ,
  • ոչ ռեզիդենտների մասնաբաժինը` 63.3 մլրդ դրամ,

 

  • 21 վարկային կազմակերպություններ` 40 մասնաճյուղերով,
  • 10 ապահովագրական ընկերություններ և 5 ապահովագրական բրոքերային ընկերություններ,
  • 65 գրավատուն,
  • արտարժույթի առք ու վաճառք իրականացնող 283 փոխանակման կետեր (ներառյալ` մասնաճյուղերը),
  • արժութային դիլերի գործունեությամբ զբաղվող 5 իրավաբանական անձինք,
  •  դրամական փոխանցումներ իրականացնող 7 ընկերություն,
  •  վճարային գործիքներ և վճարահաշվարկային փաստաթղթերի պրոցեսինգ և քլիրինգ իրականացնող 4 կազմակերպություն,
  •  ՀՀ արժեթղթերի շուկայի մասնակիցներ` բրոքերային գործունեության լիցենզիա ստացած 15 մասնագիտացված անձինք (դրանցից 6-ը, բացի բրոքերային գործունեության լիցենզիայից, ունեցել են նաև հավատարմագրային կառավարման գործունեության լիցենզիա, իսկ 4-ը` նաև պահառուի լիցենզիա), "Հայաստանի կենտրոնական դեպոզիտարիա" ԲԲԸ և "Հայաստանի ֆոնդային բորսա" ԲԲԸ:
2008 թ. դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ ՀՀ-ում գործել են.
  • 22 առևտրային բանկեր` 380 մասնաճյուղերով, որոնց բաժին է ընկել ֆինանսական համակարգի ակտիվների մոտ 91%-ը:
    Բանկերի.
  • ընդհանուր կապիտալը կազմել է 235.7 մլրդ դրամ,
  • ընդհանուր ակտիվները` 1 տրլն 24.2 մլրդ դրամ,
  •  ընդհանուր պարտավորությունները` 788.5 մլրդ դրամ,
  • փաստացի համալրված կանոնադրական կապիտալը` 152.5 մլրդ դրամ,
  • ոչ ռեզիդենտների մասնաբաժինը` 97.5 մլրդ դրամ,
  
  • 25 վարկային կազմակերպություններ` 48 մասնաճյուղերով,
  • 11 ապահովագրական ընկերություններ և 5 ապահովագրական միջնորդներ (բրոքերներ),
  •  67 գրավատուն,
  •  արտարժույթի առք ու վաճառք իրականացնող 289 փոխանակման կետեր (ներառյալ` մասնաճյուղերը),
  •  արժութային դիլերի գործունեությամբ զբաղվող 2 իրավաբանական անձինք,
  • դրամական փոխանցումներ իրականացնող 11 ընկերություն,
  • վճարային գործիքներ և վճարահաշվարկային փաստաթղթերի պրոցեսինգ և քլիրինգ իրականացնող 7 կազմակերպություն,
  •  ՀՀ արժեթղթերի շուկայի մասնակիցներ` ներդրումային ծառայություններ մատուցող 22 առևտրային  բանկեր, 10 ներդրումային ընկերություններ, Հայաստանի կենտրոնական դեպոզիտարիա ԲԲԸ և ՆԱՍԴԱՔ ՕԷՄԷՔՍ ԱՐՄԵՆԻԱ ԲԲԸ:
2009 թ. դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ ՀՀ-ում գործել են.
  •  22 առևտրային բանկերª 391 մասնաճյուղերով, որոնց բաժին է ընկել ֆինանսական համակարգի ակտիվների մոտ 93%-ը:
    Բանկերի.
  • ընդհանուր կապիտալը կազմել է 278.4 մլրդ դրամ
  • ընդհանուր ակտիվները` 1 տրլն 326.0 մլրդ դրամ,
  • ընդհանուր պարտավորությունները` 1 տրլն  47.6 մլրդ դրամ,
  • փաստացի համալրված կանոնադրական կապիտալը` 188.6 մլրդ դրամ,
  • ոչ ռեզիդենտների մասնաբաժինը` 126.15 մլրդ դրամ,
       
  • 27 վարկային կազմակերպություններ` 55 մասնաճյուղերով,
  • 12 ապահովագրական ընկերություններ և 5 ապահովագրական միջնորդներ (բրոքերներ),
  • 103 գրավատուն,
  • արտարժույթի առք ու վաճառք իրականացնող 302 փոխանակման կետեր (ներառյալ` մասնաճյուղերը),
  • արժութային դիլերի գործունեությամբ զբաղվող 4 իրավաբանական անձինք,
  • դրամական փոխանցումներ իրականացնող 9 ընկերություն,
  • վճարային գործիքների և վճարահաշվարկային փաստաթղթերի պրոցեսինգ և քլիրինգ իրականացնող 7 կազմակերպություն,
  •  ՀՀ արժեթղթերի շուկայի մասնակիցներ` ներդրումային ծառայություններ մատուցող 22 առևտրային բանկեր, 8 ներդրումային ընկերություններ, Հայաստանի կենտրոնական դեպոզիտարիա ԲԲԸ և արտարժույթի ու արժեթղթերի առք ու վաճառքի սակարկություններ կազմակերպող ՆԱՍԴԱՔ ՕԷՄԷՔՍ ԱՐՄԵՆԻԱ ԲԲԸ:
  2010 թ. դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ ՀՀ-ում գործել են.
  • 21 առևտրային բանկեր` 405 մասնաճյուղերով, որոնց բաժին է ընկել ֆինանսական համակարգի ակտիվների մոտ 92%-ը:
    Բանկերի.
  • ընդհանուր կապիտալը կազմել է 318.9 մլրդ դրամ,
  •  ընդհանուր ակտիվները` 1 տրլն 560 մլրդ դրամ,
  • ընդհանուր պարտավորությունները` 1 տրլն  241 մլրդ դրամ,
  • փաստացի համալրված կանոնադրական կապիտալը` 203.8 մլրդ դրամ,
  • ոչ ռեզիդենտների մասնաբաժինը` 151.0 մլրդ դրամ,
       
  • 32 վարկային կազմակերպություններ` 60 մասնաճյուղերով,
  • 11 ապահովագրական ընկերություններ և 5 ապահովագրական միջնորդներ (բրոքերներ),
  • 116 գրավատուն,
  • արտարժույթի առք ու վաճառք իրականացնող 239 փոխանակման կետեր (ներառյալ` մասնաճյուղերը),
  • արժութային դիլերի գործունեությամբ զբաղվող 2 իրավաբանական անձինք,
  • դրամական փոխանցումներ իրականացնող 10 ընկերություն,
  • վճարային գործիքների և վճարահաշվարկային փաստաթղթերի պրոցեսինգ և քլիրինգ իրականացնող 6 կազմակերպություն,
  •  ՀՀ արժեթղթերի շուկայի մասնակիցներ` ներդրումային ծառայություններ մատուցող 21 առևտրային բանկեր, 8 ներդրումային ընկերություններ, Հայաստանի կենտրոնական դեպոզիտարիա ԲԲԸ և արտարժույթի ու արժեթղթերի առք ու վաճառքի սակարկություններ կազմակերպող ՆԱՍԴԱՔ ՕԷՄԷՔՍ ԱՐՄԵՆԻԱ ԲԲԸ:

2011 թ. դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ ՀՀ-ում գործել են.

  • 21 առևտրային բանկեր` 442 մասնաճյուղերով, որոնց բաժին է ընկել ֆինանսական համակարգի ակտիվների մոտ 92%-ը:
    Բանկերի.
  • ընդհանուր կապիտալը կազմել է 355.9 մլրդ դրամ,
  • ընդհանուր ակտիվները` 2 տրլն 67 մլրդ դրամ,
  • ընդհանուր պարտավորությունները` 1 տրլն  711 մլրդ դրամ,
  • փաստացի համալրված կանոնադրական կապիտալը` 222.6 մլրդ դրամ,
  • ոչ ռեզիդենտների մասնաբաժինը` 168.8 մլրդ դրամ,
       
  • 32 վարկային կազմակերպություններ` 78 մասնաճյուղերով,
  • 9 ապահովագրական ընկերություններ և 4 ապահովագրական միջնորդներ (բրոքերներ),
  • 123 գրավատուն,
  • արտարժույթի առք ու վաճառք իրականացնող 296 փոխանակման կետեր (ներառյալ` մասնաճյուղերը),
  • արժութային դիլերի գործունեությամբ զբաղվող 1 իրավաբանական անձ,
  • դրամական փոխանցումներ իրականացնող 10 ընկերություն,
  • վճարային գործիքների և վճարահաշվարկային փաստաթղթերի պրոցեսինգ և քլիրինգ իրականացնող 6 կազմակերպություն,
  • ՀՀ արժեթղթերի շուկայի մասնակիցներ` ներդրումային ծառայություններ մատուցող 21 առևտրային բանկեր, 8 ներդրումային ընկերություններ, Հայաստանի կենտրոնական դեպոզիտարիա ԲԲԸ և արտարժույթի ու արժեթղթերի առք ու վաճառքի սակարկություններ կազմակերպող ՆԱՍԴԱՔ ՕԷՄԷՔՍ ԱՐՄԵՆԻԱ ԲԲԸ:

 

2012թ. դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ ՀՀ-ում գործել են.
  • 21 առևտրային բանկեր` 479 մասնաճյուղերով եւ 1 զարգացման բանկ (Համահայկական բանկ), որոնց բաժին է ընկել ֆինանսական համակարգի ակտիվների մոտ 92%-ը:
 
  Բանկերի.  
  • ընդհանուր կապիտալը  կազմել  է 400.7 մլրդ. դրամ,   
  • ընդհանուր ակտիվները՝ 2 տրլն 478 մլրդ. դրամ,
  • ընդհանուր պարտավորությունները՝ 2 տրլն 77 մլրդ. դրամ,
  • փաստացի համալրված կանոնադրական կապիտալը՝ 243.0 մլրդ դրամ, 
  • ոչ ռեզիդենտների մասնաբաժինը՝ 178.2 մլրդ դրամ,  
     
  • 32 վարկային կազմակերպություններ` 100 մասնաճյուղերով,
  • ապահովագրական ընկերություններ և 3 ապահովագրական միջնորդներ (բրոքերներ),
  • 126 գրավատներ,
  • արտարժույթի առք ու վաճառք իրականացնող 290 փոխանակման կետեր (ներառյալ մասնաճյուղերը),  
  • դրամական փոխանցումներ իրականացնող 6 ընկերություն,
  • վճարային գործիքների և վճարահաշվարկային փաստաթղթերի պրոցեսինգ և քլիրինգ իրականացնող 4 կազմակերպություն,
  • ՀՀ արժեթղթերի շուկայի մասնակիցներ՝ ներդրումային ծառայու­թյուններ մատուցող 21 բանկեր, 9 ներդրումային ընկե­րություններ, Հայաստանի կենտրոնական դեպոզիտարիա ԲԲԸ և արտարժույթի ու արժեթղթերի առք ու վաճառքի սակարկություններ կազմակերպող ՆԱՍԴԱՔ ՕԷՄԷՔՍ ԱՐՄԵՆԻԱ ԲԲԸ:
  • 2014 թ. դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ ՀՀ-ում գործել են.
     
  • 21 առևտրային բանկեր` 509 մասնաճյուղերով և 1 զարգացման բանկ (Համահայկական բանկ), որոնց բաժին է ընկել ֆինանսական համակարգի ակտիվների մոտ 90%-ը:
  • Բանկերի.

  • ընդհանուր կապիտալը կազմել է 469 մլրդ դրամ,
  • ընդհանուր ակտիվները` 3 տրլն 411 մլրդ դրամ,
  • ընդհանուր պարտավորությունները` 2 տրլն 942 մլրդ դրամ,
  • փաստացի համալրված կանոնադրական կապիտալը` 280.1 մլրդ դրամ,
  • ոչ ռեզիդենտների մասնաբաժինը` 186.4 մլրդ դրամ,
  • 32 վարկային կազմակերպություններ` 149 մասնաճյուղերով,
  • ապահովագրական ընկերություններ և 2 ապահովագրական միջնորդներ (բրոքերներ),
  • 141 գրավատուն,
  • արտարժույթի առք ու վաճառք իրականացնող 203 փոխանակման կետեր (ներառյալ մասնաճյուղերը),  
  • դրամական փոխանցումներ իրականացնող 7 ընկերություն,
  • վճարային գործիքների և վճարահաշվարկային փաստաթղթերի պրոցեսինգ և քլիրինգ իրականացնող 4 կազմակերպություն,
  • ՀՀ արժեթղթերի շուկայի մասնակիցներ` ներդրումային ծառայություններ մատուցող 21 բանկեր, 8 ներդրումային ընկերություններ, ներդրումային ֆոնդի 4 կառավարիչներ, Հայաստանի կենտրոնական դեպոզիտարիա ԲԲԸ և արտարժույթի ու արժեթղթերի առք ու վաճառքի սակարկություններ կազմակերպող ՆԱՍԴԱՔ ՕԷՄԷՔՍ ԱՐՄԵՆԻԱ ԲԲԸ:
  •  
     
              

         

         

         

         

         

         

         

         

         

         

         

         

         

             

               

               

               

               

               

               

               

               

               

             

             

             

             

             

             

           

           

           

           

           

           

           

           

           

           

           

           

         

         

         

         

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       
       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

    Previous

    Հայաստանի Հանրապե- տության էլ. Կառավարում

    Ֆինանսական Համակարգի Հաշտարարի Կայք

    Ավանդների Հատուցումը Երաշխավորող Հիմնադրամ

    Արմենիան Քարդ

    Հայաստանի Ավտոապահո- վագրողների Բյուրո

    ACRA Վարկային Բյուրո

    Ազգային Հիփոթեքային Ընկերություն

    Գերմանա Հայկական Հիմնադրամ

    Բնակարան երիտա- սարդներին

    Next