Գնաճի հաշվետվություն 2020/3 (Դրամավարկային քաղաքականության ծրագիր 3-րդ եռամսյակ 2020թ., Դրամավարկային քաղաքականության 2020թ. 2-րդ եռամսյակի ծրագրի կատարման հաշվետվություն)
Համառոտագիր
2020 թվականի երկրորդ եռամսյակում, նոր կորոնավիրուսի տարածման տեմպերի էականորեն արագացման պարագայում, համաշխարհային և ՀՀ տնտեսական ակտիվության արձանագրված խոր անկումից հետո, երրորդ եռամսյակում դիտվել է որոշակի աշխուժացում: Այդուհանդերձ գնահատվում է, որ համավարակի վերջնական հաղթահարման հետ կապված դեռևս պահպանվող անորոշության բարձր մակարդակը կզսպի և կհետաձգի արտաքին ու ներքին տնտեսական ակտիվության և համախառն պահանջարկի վերականգնումը: Ելնելով նշված զարգացումներից և պահպանվող ցածր գնաճային միջավայրից՝ կենտրոնական բանկերի մեծ մասը, այդ թվում՝ գործընկեր երկրների կենտրոնական բանկերը եռամսյակի ընթացքում շարունակել են վարել խթանող դրամավարկային քաղաքականություն, ինչը զուգորդվել է նաև կառավարությունների կողմից իրականացվող զգալի խթանող հարկաբյուջետային քաղաքականությամբ:
ՀՀ ԿԲ բազային սցենարի համաձայն՝ երրորդ եռամսյակում պահպանվում է ցածր գնաճային միջավայրը, ինչի ներքո ՀՀ կենտրոնական բանկը շարունակում է իրականացնել խթանող դրամավարկային քաղաքականություն:
Սպասվող տնտեսական զարգացումների ներքո 12-ամսյա գնաճն առաջիկայում դեռևս կպահպանվի ցածր մակարդակում, քանի որ գների վրա, չնայած իրականացվող խթանող դրամավարկային և հարկաբյուջետային քաղաքականություններին, գերակշռող է մնում համավարակի հաղթահարման հետ կապված անորոշությունների հետևանքով պահպանվող թույլ մասնավոր պահանջարկի ազդեցությունը: Գնաճի կանխատեսված հետագիծն ապահովելու նպատակով, հաշվի առնելով առաջիկայում ցածր գնաճային միջավայրի պահպանման և արտաքին հատվածից ոչ գնաճային ազդեցությունների սպասումները, ԿԲ-ն ավելացնում է խթանման չափը՝ 0.25 տոկոսային կետով նվազեցնելով վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը և այն սահմանելով 4.25%: Տնտեսական սպասվող զարգացումների պարագայում ԿԲ խորհուրդը հակված է առաջիկայում ևս շարունակել դրամավարկային պայմանների թուլացումը` գնահատելով, որ անհրաժեշտ կլինի խթանող դիրքը պահպանել նաև միջնաժամկետ հատվածում: ՀՀ կենտրոնական բանկը գնահատում է, որ կանխատեսվող հորիզոնում, դրամավարկային խթանող պայմանների պահպանման ներքո գնաճն աստիճանաբար կվերականգնվի և հորիզոնի վերջում կկայունանա նպատակային 4% ցուցանիշի շուրջ:
ԿԲ կարճաժամկետ կանխատեսումների բազային սցենարի համաձայն՝ համավարակի տարածման տնտեսական հետևանք ներով և դրանց հաղթահարման տևողության հետ կապված առկա մեծ անորոշությամբ պայմանավորված՝ 2020 թ. տնտեսական աճը կգտնվի բացասական տիրույթում, իսկ միջնաժամկետում կվերականգնվի, սակայն ավելի դանդաղ կվերադառնա իր երկարաժամկետ հավասարակշիռ մակարդակին:
2020 թ. տնտեսական անկումը հիմնականում կպայմանավորվի մասնավոր ծախսումների զգալի կրճատմամբ: Միջնաժամկետում, անորոշությունների նվազմանը զուգահեռ, պահանջարկի վերականգնմանը մեծապես կնպաստի հատկապես իրականացվող խթանող դրամավարկային քաղաքականությունը:
Կանխատեսվող հորիզոնում գնաճի և տնտեսական աճի կանխատեսումից շեղման ռիսկերը երկկողմանի են և հիմնականում հավասարակշռված (մանրամասն տե՛ս «2.2.4. Հիմնական դատողություններ և ռիսկեր» ենթաբաժինը): Ընդհանուր առմամբ, քանի որ առկա են խիստ մեծ անորոշություններ՝ կապված առողջապահական իրավիճակի և, ըստ այդմ, տնտեսության հետագա զարգացումների հետ, Կենտրոնական բանկը փորձում է նվազեցնել այդ անորոշություններից բխող հնարավոր ռիսկերը՝ կառուցելով իրավիճակի զարգացման տարբեր սցենարներ և դիտարկելով դրանց համապատասխան քաղաքականության արձագանքի հնարավորությունները: Դա թույլ կտա այդ ռիսկերի դրսևորման դեպքում համապատասխանորեն ճշգրտել դրամավարկային պայմանները՝ ապահովելով գների կայունությունը միջնաժամկետ հատվածում: