Գնաճի հաշվետվություն 2021/1 (Դրամավարկային քաղաքականության ծրագիր 1-ին եռամսյակ 2021թ. Դրամավարկային քաղաքականության 2020թ. 4-րդ եռամսյակի ծրագրի կատարման հաշվետվություն)
Համառոտագիր
2021 թ. սկզբին, ամբողջ աշխարհում կորոնավիրուսի համավարակի շարունակվող տարածման, ՀՀ-ում դեռևս նախորդ տարեվերջից հայտարարված ռազմական դրության և դրանց հետևանքով տնտեսական հեռանկարի հարցում կուտակված մեծ անորոշության պայմաններում, ՀՀ-ում շարունակում է պահպանվել ցածր տնտեսական ակտիվություն և պահանջարկի թույլ միջավայր, մինչդեռ արձանագրվել է գնաճի և գնաճային սպասումների զգալի ավելացում: Գնահատվում է, որ գնաճային միտումները հիմնականում պայմանավորված են եղել առաջարկի գործոններով, այդ թվում՝ միջազգային ապրանքահումքային շուկաներից փոխանցվող գնաճային ազդեցություններով, ինչպես նաև դրամի արժեզրկմամբ:
ՀՀ ԿԲ բազային սցենարի համաձայն՝ առաջիկա եռամսյակներում 12-ամսյա գնաճը կպահպանվի բարձր մակարդակում: Դա պայմանավորված կլինի հիմնականում առաջարկի կարճաժամկետ գործոններով, որոնց ազդեցությունը աստիճանաբար կչեզոքանա՝ արտահայտվելով միջնաժամկետում գնաճի՝ դեպի ներքև ճշգրտմամբ: Հաշվի առնելով գնաճային գործոնների կարճաժամկետ բնույթը՝ առաջիկայում Կենտրոնական բանկի դրամավարկային քաղաքականությունն ուղղված կլինի գնաճային սպասումների արագացման ցանկացած ռիսկի չեզոքացմանը՝ հնարավորինս չվնասելով ներքին պահանջարկի վերականգնմանը:
Իրականացվող դրամավարկային քաղաքականության և սպասվող տնտեսական զարգացումների ներքո 12-ամսյա գնաճն առաջիկայում դեռևս կպահպանվի բարձր մակարդակում, իսկ միջնաժամկետում գնահատվող թույլ պահանջարկի միջավայրում կնվազի՝ կայունանալով նպատակային 4.0% ցուցանիշի շուրջ: Հաշվի առնելով գնաճի նման ուղեգիծը և պահպանվող թույլ պահանջարկը, ինչպես նաև` ապագային միտված դրամավարկային քաղաքականության սկզբունքի ներքո ընդգծելով դրամավարկային պայմանների նախորդ խստացումների (2020 թ. դեկտեմբերին և 2021 թ. փետրվարին վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքի բարձրացում ընդհանուր առմամբ 1.25 տոկոսային կետով) դերը գնաճի ու գնաճային սպասումների զսպման ուղղությամբ՝ ԿԲ-ն որոշեց վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը թողնել անփոփոխ:
ԿԲ կարճաժամկետ կանխատեսումների բազային սցենարի համաձայն՝ 2021 թ. սկզբին համավարակի նոր ալիքի տարածման, պահպանվող ռազմական դրության և տնտեսական հեռանկարի հետ կապված անորոշությունների պայմաններում տնտեսական աճի տարեկան կանխատեսումը, նախորդի համեմատ փոքր-ինչ վերանայվել է դեպի ներքև: Միջնաժամկետ հատվածում տնտեսական աճը որոշ չափով կվերականգնվի, սակայն միայն հորիզոնի վերջում կմոտենա գնահատվող երկարաժամկետ կայուն մակարդակին՝ պայմանավորված արտադրողականության և ներդրումների սպասվող ցածր աճի միտումներով:
2021 թ. տնտեսական աճը հիմնականում կպայմանավորվի շինարարության և գյուղատնտեսության ոլորտների թողարկման ծավալների աճով, ինչը կուղեկցվի նաև մասնավոր ծախսումների աճի որոշակի վերականգնմամբ, չնայած ներքին պահանջարկը դեռևս կմնա թույլ՝ ի հաշիվ պահպանվող ցածր մասնավոր սպառման: Միջնաժամկետում հարկաբյուջետային քաղաքականության աստիճանական զսպման ֆոնին տնտեսական աճի վերականգնմանը մեծապես կնպաստի իրականացվող խթանող դրամավարկային քաղաքականությունը, ինչպես նաև պահանջարկի բացասական գործոնների աստիճանական չեզոքացումը:
Կանխատեսվող հորիզոնում գնաճի և տնտեսական աճի կանխատեսված ուղեգծից շեղման ռիսկերը հավասարակշռված են (տե՛ս «2. 2. 4. Հիմնական դատողություններ և ռիսկեր» ենթաբաժինը): Կենտրոնական բանկը հետևում է մակրոտնտեսական զարգացումներին և ռիսկերի ցանկացած դրսևորման դեպքում պատրաստ է համապատասխանորեն արձագանքել՝ միջնաժամկետ հատվածում գնաճի նպատակի իրագործումն ապահովելու համար։