Ֆինանսական կայունության հաշվետվություն (2019թ. տարեկան)
Ֆինանսական կայունության հաշվետվությունում ներկայացված են Հայաստանի Հանրապետության ֆինանսական համակարգի կայունությունը վտանգող հավանական ռիսկերը, դրանց ազդեցության ուղղություններն ու գնահատականները, ինչպես նաև ֆինանսական համակարգի կողմից այդ ռիսկերը կլանելու կամ չեզոքացնելու կարողությունը:
Հաշվետվությունում ներառված ՀՀ մակրոտնտեսական միջավայրի վերաբերյալ առավել մանրամասն տեղեկատվությունը հրապարակվում է Դրամավարկային քաղաքականության ծրագրի կատարման հաշվետվությունում: «Ֆինանսական կայունության հաշվետվության» նախորդ հրապարակումները հասանելի են ՀՀ կենտրոնական բանկի www.cba.am պաշտոնական կայքում։
ԱՄՓՈՓԱԳԻՐ
Հայաստանի Հանրապետության ֆինանսական համակարգը 2019 թ. գործել է համեմատաբար բարենպաստ մակրոտնտեսական միջավայրում՝ ապահովելով տնտեսությունում ֆինանսական միջնորդության խորացում: ՀՀ տնտեսական բարձր աճը մասամբ պայմանավորված է եղել մասնավոր սպառման առաջանցիկ աճով, ինչն էլ, իր հերթին, ֆինանսավորվել է բանկային վարկավորման աճի հաշվին:
Բանկային համակարգը շարունակում է մնալ շահութաբեր, կապիտալացված և իրացվելի: Վարկային, իրացվելիության և շուկայական ռիսկերը կառավարելի են: Դոլարայնացման նվազման պայմաններում էականորեն նվազել է համակարգի խոցելիությունը արտարժութային ռիսկերի նկատմամբ:
Տարվա ընթացքում վարկերի բարձր աճը հիմնականում ապահովվել է տնային տնտեսություններին տրամադրված վարկերի աճի շնորհիվ, մինչդեռ ձեռնարկությունների վարկավորման աճի տեմպերը համեմատաբար ցածր են եղել: Տնային տնտեսությունների վարկավորման բարձր աճի նախապայման են հանդիսացել վարկավորման պայմանների դյուրինացումն ու մակրոտնտեսական զարգացումների վերաբերյալ դրական սպասումներով պայմանավորված վարկավորման համեմատաբար բարձր պահանջարկը: Տնային տնտեսությունների վարկավորման աճի շարունակականությունը վերջիններիս ավելի զգայուն է դարձնում տնտեսական իրավիճակի բացասական փոփոխությունների նկատմամբ: Հաշվի առնելով ֆինանսական համակարգում ռիսկերի կուտակման հավանականությունը՝ ՀՀ ԿԲ-ի կողմից մշակվել է գործիքակազմ վարկավորման հնարավոր գերտաքացումը հասցեագրելու և պատասխանատու վարկավորման ներդրման նպատակով:
2019 թվականին ՀՀ կենտրոնական բանկը ներդրել է մակրոպրուդենցիալ քաղաքականության հիմնական գործիքակազմը: Կապիտալի հակացիկլիկ բուֆերը, որը նախատեսված է ընդհանուր վարկային պորտֆելի մասով հնարավոր ռիսկային զարգացումները հասցեագրելու համար, 2019 թ․ ընթացքում պահպանվել է անփոփոխ՝ 0% մակարդակում։ 2020 թ. հունվարի 1-ից սկսել են գործել նաև առևտրային բանկերի կապիտալի պահպանման բուֆերի և համակարգայնության բուֆերի պահանջները՝ յուրաքանչյուրը ռիսկով կշռված ակտիվների 0․5 տոկոսի չափով: Վերը նշված գործիքները կնպաստեն բանկային համակարգի վճարունակության ամրապնդմանը և տնտեսության շոկային իրավիճակներում առևտրային բանկերի կողմից կարող են օգտագործվել տնտեսության վարկավորման գործընթացների սահունության և անընդհատության ապահովման համար։
Կենտրոնական բանկն իրականացրել է պարտավորություն/եկամուտ և պահանջ/գրավի արժեք ցուցանիշների (DSTI, LTV) մշակման և դրանց հետագա կիրառումն ապահովող աշխատանքներ։